W ostatnich miesiącach w mediach coraz częściej pojawiają się jednak niepokojące doniesienia o nagłych zamknięciach popularnych kąpielisk, bakteriach w wodzie i problemach z odprowadzaniem ścieków. Turyści planujący odpoczynek na północy lub południu wyspy zadają sobie proste pytanie: czy woda na kanaryjskich plażach jest naprawdę bezpieczna dla zdrowia i jak uniknąć przykrych niespodzianek.
Większość plaż na Teneryfie charakteryzuje się bardzo dobrą jakością wody, a sam archipelag od lat szczyci się dziesiątkami kąpielisk wyróżnionych prestiżowym certyfikatem Błękitnej Flagi. Rzeczywistość ma jednak również drugą stronę medalu, związaną z wieloletnimi zaniedbaniami infrastrukturalnymi. Najgłośniejszym przykładem stała się w ostatnim czasie kultowa Playa Jardin w Puerto de la Cruz na północy wyspy. Odcinek Playa Grande Centro musiał zostać ponownie wyłączony z użytkowania zaledwie sześć dni po hucznym otwarciu, gdy badania laboratoryjne wykazały podwyższony poziom bakterii, w tym enterokoków kałowych.
Sytuacja w Puerto de la Cruz nie jest odosobnionym kaprysem natury, lecz efektem przeciążonej i przestarzałej sieci kanalizacyjnej. Choć Teneryfa posiada nowoczesne oczyszczalnie ścieków, spora część nieczystości z wyżej położonych osiedli i starszych dzielnic wciąż nie dociera do instalacji oczyszczających. Szacuje się, że rozbudowa i modernizacja gminnych sieci odprowadzających wymagałaby inwestycji rzędu setek milionów euro. Gdy dochodzi do awarii rurociągów podwodnych lub intensywnych opadów deszczu, nieoczyszczona woda trafia do oceanu w pobliżu brzegu, zmuszając władze sanitarne do natychmiastowego wywieszania czerwonych flag.
Dla wypoczywającego turysty podstawowym wyznacznikiem bezpieczeństwa są maszty ratownicze na plaży. Kolory flag na Teneryfie nie zawsze oznacza jednak to samo, a ignorowanie ostrzeżeń może skończyć się nie tylko mandatem, ale przede wszystkim poważnymi problemami żołądkowymi lub infekcją skóry.
Zielona flaga to gwarancja spokojnego i bezpiecznego wypoczynku, oznaczająca czystą wodę oraz brak niebezpiecznych prądów morskich. Żółta flaga nakazuje szczególną ostrożność, najczęściej ze względu na podwyższone fale lub silniejsze prądy wsteczne. Czerwona flaga oznacza bezwzględny zakaz wchodzenia do wody. Może ona wynikać ze sztormu i silnego przyboju fal, obecności parzących meduz, ale coraz częściej bywa wywieszana właśnie z przyczyn sanitarnych, po wykryciu skażenia mikrobiologicznego. W takich sytuacjach na tablicach informacyjnych przy wejściu na plażę pojawiają się dodatkowe komunikaty lokalnego urzędu miasta o czasowym zamknięciu kąpieliska.
Wielu podróżnych uważa, że obecność Błękitnej Flagi gwarantuje nienaganną czystość wody przez cały rok. Warto pamiętać, że jest to wyróżnienie przyznawane na podstawie wyników z poprzedniego sezonu oraz spełnienia kryteriów dotyczących infrastruktury, takich jak dostępność ratowników, toalet czy udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami.
Jeżeli w trakcie trwania sezonu letniego regularne próbki pobierane przez hiszpański sanepid wykażą przekroczenie norm czystości, wyróżnienie zostaje natychmiast zawieszone, a flaga zdjęta z masztu. Próbki wody na kanaryjskich kąpieliskach są pobierane regularnie, a oficjalne dane trafiają do publicznego rejestru kąpielisk. Turyści mogą samodzielnie sprawdzić aktualny stan sanitarny każdego odcinka wybrzeża w hiszpańskim systemie informacji o kąpieliskach Nayade lub śledząc bieżące komunikaty urzędów poszczególnych gmin.
Różnice w jakości i komforcie kąpieli na Teneryfie wynikają w dużej mierze z geografii i mikroklimatu. Południe wyspy, obejmujące kurorty takie jak Costa Adeje, Los Cristianos, Playa de las Americas czy Playa San Juan, dysponuje nowszą infrastrukturą turystyczną i jest osłonięte przed silnymi prądami atlantyckimi. Woda na tamtejszych plażach jest zazwyczaj cieplejsza, fale mniejsze dzięki falochronom, a problemy z zanieczyszczeniami biologicznymi pojawiają się znacznie rzadziej.
Północne wybrzeże, rozciągające się od Puerto de la Cruz przez Bajamar aż po San Marcos, charakteryzuje się bardziej surowym klimatem i potężną siłą oceanu. To właśnie w tych rejonach częściej dochodzi do okresowych zakazów spowodowanych zarówno wzburzonym morzem, jak i awariami lokalnych kolektorów ściekowych. Z kolei wulkaniczne baseny naturalne, tak popularne w Garachico czy Bajamar, oferują stałą wymianę wody oceanicznej, lecz w dniach silnego przypływu mogą być zamykane ze względu na niebezpieczeństwo zmiecenia pływaków przez wielkie fale.
Aby urlop na Teneryfie nie zamienił się w wizytę w przychodni, wystarczy przestrzegać kilku prostych reguł. Zawsze sprawdzaj maszt ratowniczy i nigdy nie wchodź do oceanu przy czerwonej fladze, nawet jeśli tafla wody wydaje się zupełnie spokojna. Skażenie bakteryjne bywa niewidoczne gołym okiem i nie zawsze wiąże się z nieprzyjemnym zapachem czy mętnością wody.
Wybierając się na mniej znane, dzikie plaże pozbawione nadzoru ratowników, zwróć uwagę na przejrzystość wody oraz obecność wylotów rur kanalizacyjnych w pobliżu skał. Jeśli po kąpieli poczujesz pieczenie oczu, swędzenie skóry lub wystąpią objawy zatrucia, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Czystość kanaryjskich wód w przeważającej większości miejsc stoi na najwyższym poziomie, jednak podstawowa czujność i weryfikacja komunikatów pozwalają cieszyć się urokami atlantyckich fal bez obaw o zdrowie swoje i najbliższych.
Dlaczego niektóre plaże na Teneryfie bywają niespodziewanie zamykane?
Główną przyczyną czasowych zakazów kąpieli są awarie instalacji odprowadzających ścieki oraz przekroczenie norm sanitarnych dla bakterii, takich jak enterokoki. Władze zamykają plaże profilaktycznie do momentu, aż kolejne próbki laboratoryjne potwierdzą całkowite bezpieczeństwo wody.
Gdzie można sprawdzić, czy woda na danej plaży jest aktualnie zdatna do kąpieli?
Bieżący stan sanitarny plaż można sprawdzić w ogólnodostępnym hiszpańskim systemie informacji o kąpieliskach Nayade prowadzonym przez Ministerstwo Zdrowia, na stronach lokalnych urzędów miast lub bezpośrednio na tablicach informacyjnych przy wejściu na plażę.
Czy Błękitna Flaga gwarantuje, że plaża nigdy nie zostanie zamknięta?
Nie. Certyfikat Błękitnej Flagi jest przyznawany na dany sezon na podstawie wcześniejszych danych. Jeśli w trakcie trwania sezonu jakość wody ulegnie pogorszeniu, certyfikat jest natychmiast zawieszany, a na plaży może zostać wprowadzony bezwzględny zakaz wchodzenia do wody.
Co grozi za ignorowanie czerwonej flagi na plaży?
Kąpiel przy czerwonej fladze to nie tylko ryzyko utonięcia lub infekcji bakteryjnej, ale także wysokie kary finansowe nakładane przez lokalną policję. W przypadku konieczności przeprowadzenia akcji ratunkowej nieodpowiedzialny pływak może również zostać obciążony kosztami użycia łodzi lub śmigłowca ratunkowego.
Gdzie na Teneryfie woda jest bezpieczniejsza do kąpieli: na północy czy na południu?
Południe wyspy jest statystycznie znacznie spokojniejsze pod względem fal i rzadziej dotykają je problemy z instalacjami ściekowymi. Północne plaże są bardziej wystawione na silny prąd oceaniczny, sztormy oraz okresowe problemy sanitarne w rejonach gęsto zurbanizowanych.
Jeśli planujesz zwiedzanie wyspy, część atrakcji warto zarezerwować wcześniej online.
Społeczność podróżników na Teneryfie.
W grupie „Teneryfa – forum wakacyjne” użytkownicy dzielą się
praktycznymi poradami, ostrzeżeniami i sprawdzonymi miejscami.